بازگشت به صفحه نخست

کوهرنگ، سرزمین کوچروها(بخش اول)

اواخر  تابستان سال ۱۳۸۶ عازم کوهرنگ شدیم برای انجام بررسی باستان شناختی.

لذت بخش­ترین کار در دنیا برای من انجام همین بررسی­ هاست، بین صخره­ ها، بر فراز تپه­ ها، لابه­ لای درخت­ ها و در کوچه­ باغ­ های روستاهای دورافتاده، آنقدر چیزهای جدید برای دیدن هست، آنقدر حرف ­های جدید برای شنیدن و آنقدر طعم­ های جدید برای چشیدن که ای کاش این روزهای کاری هرگز تمام نمی­ شدند.

شهرستان کوهرنگ در شمال استان چهارمحال و بختیاری قرار دارد، منطقه ­ای که در قلمروی ایل بختیاری قرار گرفته.

چادر عشایر بختیاری

هتلی که ما یک ماه در آن مستقر بودیم در شهر چلگرد و درست روبه روی تونل کوهرنگ قرار داشت: هتل قصر احمد. البته این هتل نه تنها هیچ شباهتی به قصر ندارد بلکه باید در هتل بودن آن هم شک کرد! تونل کوهرنگ که در سال ۱۳۳۲ش افتتاح شد بخشی از آب کوهرنگ را به طرف چشمه دیمه هدایت می­کند تا با پیوستن به رود حاصل از این چشمه با نام جدید زاینده رود به طرف دریاچه­ سد زاینده رود پیش رود.

چشمه دیمه که در حدود ۱۵ کیلومتری شرق چلگرد قرار دارد با آن آب زلال و خوش طعم، بی شک در روزگاران گذشته مکان امنی بوده برای انسان در جست و جوی آب­های دائمی و سفال­هایی که ما در اطراف چشمه یافتیم خود نشان این مطلب است.

در زیباییِ طبیعتِ بکرِ کوهرنگ شکی نیست اما آنچه این سفر را دیگرگون و سرشار از لحظه­ های به یاد ماندنی کرد حضور مردمانِ هنوز کوچ­ نشین بختیاری در جای جایِ این طبیعت بود و تجربه­ دوستی با آنها.

در این روزها این شانس را داشتیم تا در عروسی­های این ایل شرکت کنیم. تصویر چمنزاری در دامنه زردکوه مملو از مردان و زنانی که دست به دست هم با موسیقی و لباس محلی رنگ به رنگ می رقصند،از آن چشم اندازهایی است که تا از نزدیک نبینید، شکوهش را احساس نخواهید کرد.

هرچند صدها چرا و چطور در سرم بود همراه با اندوه فراموش شدن این فرهنگ اصیل . . .چطور می­ شود به داماد بختیاری فهماند آنچه تورا جدا از ویژگی­ های فردی برای مردم دنیا ارزشمند  می­ کند لباس بختیاری و فرهنگی است که مدام از آن دوری می­ کنی نه کراوات و جلیقه­ ای که ریطی به لهجه و سیاه­ چادرهای تان ندارد و حتی ممکن است این بی­ ارتباطی مایه­ خنده­ دیگران بشود.

با این وجود دیدیم مردمی که هنوز بازی های کهن را فراموش نکرده بودند.

هنوز لالایی­های کهن بر زبانشان بود.

و حتی تخم مرغ را به روش محلی و با کرفس کوهی نیمرو می­ کردند برای ما که به قول خودشان مهندس شهری بودیم .

روزی دوستی گله می­ کرد از عدم وجود هرگونه امکانات آموزشی و بهداشتی برای کودکان عشایر. به او گفتم با مدیریت خوب و فرهنگ­سازی می­ شود کودک ایل را از امکانات بهره ­مند ساخت البته اگر نیاز واقعی نه تجملی به آن وجود داشته باشد، اما کودک شهری هر روز دورتر و دورتر می­ شود از طبیعتی که  تمام اجزای بدنش طی هزاران سال تنها برای زندگی در آن شکل گرفته نه برای نشستن پشت میز­های مدرسه­ های بدون حیات، عبور از خیابان­های شلوغ، تنفس هوای کثیف و استرس و اضطراب همیشگی. و این تنها سازگاری فرهنگی است که باعث می­ شود در شهرها زندگی کنیم بدون هیچ سازگاری فیزیکی و زنده بمانیم. باید دلمان برای کودکان شهری بیش از آنان که در دامن طبیعت بزرگ می­ شوند بسوزد.  زیاده­ گویی کردم، فکرهای من در رابطه با ارتباط انسان و محیط سر دراز دارند . . . می­ خواستم عکس­ هایی از کودکان  بختیاری نشان­تان بدهم.

این بچه­ ها دوستان کوچک و باهوش ما بودند که کلی در جمع­ آوری تکه­ های سفال و ابزارهای سنگی که تشخیص­ شان از سنگ­ های طبیعی چندان کار راحتی نیست کمک­ مان کردند.

یکی از ویژگی­ های مناطق بختیاری صدای همیشگی زنگوله­ هاست که نه تنها سکوت دشت و کوه را به هم نمی­ زند بلکه اگر مجالی بیابید برای چرتی کوتاه در سایه­ درخت یا سنگی، مثل لالایی می­ ماند برای شما.

وانگار حتی حیوانات کوچ­ نشینان، آرامش بیشتری دارند از هم­نوعان خود در روستاهای شهری­ شده . . .

این هم تصویر دوست­داشتنی­ ترین الاغی که در زندگی­م دیده­ ام،  چشم­ هایش را آنطور که چندین دقیقه زل زده بود به چشمانم،  فراموش نکرده­ ام.

 

۱ نظر در “کوهرنگ، سرزمین کوچروها(بخش اول)”

  1. بابادی نوشته است:

    سلام، خیلی مطلب قشنگی بود درود بر شما؛ من خودم بچه کوهرنگ م اون عکس که از داماد و عروس گذاشتید فامیل های نزدیک بنده هستن بله حق با شماست متاسفانه فرهنگ مدرن با سنتی ما آمیخته شده کلی لباس و آداب و رسوم قشنگ ما را دگرگون کرده واقعا متاسفم به هرحال خیلی از خوندن ایل پست شما احساس خوبی بهم دست داد. سربلند باشید و سلامت
    ————————————————————————————————–
    سلام. خانم یا آقای بابادی عزیز، امیدوارم شما و امثال شما که قدر فرهنگتون رو می دونید برای حفظ اون تلاش کنید :-)

ارسال نظر

 
نام:
ایمیل (نمایش داده نخواهد شد):
وب سایت: